مطالعات فرهنگی
تامّلی بر مفهوم «موجُو» و نمودهای آن در فرهنگ و تفکر ژاپن؛گریز از ابدیّت در جهان‌بینی ژاپنی

علیرضا رضائی

دوره 10، شماره 3 ، مهر 1396، ، صفحه 27-50

https://doi.org/10.22631/jicr.2017.1467.2177

چکیده
  مفهوم «موجُو» از مفاهیم بنیادی فرهنگ و تفکر ژاپن است که در مقایسه با سایر مفاهیم و کلید‌واژه‌های ضروری برای درک فرهنگ ژاپن در ایران کاملاً ناشناخته مانده است. درک این مفهوم پیش‌شرط لازم برای درک موضوعاتی مانند چرایی اهمّیت «ساکورا» یا همان شکوفه‌های گیلاس در فرهنگ ژاپن، دلیل ارجحیّت چوب بر سنگ در معماری‌ ژاپنی، چگونگی ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
بازنمایی مناسبات نسلی از منظر ادبیات داستانی پیش و پس از انقلاب اسلامی

شقایق یوسفی مقدم؛ محمد سعید ذکایی

دوره 10، شماره 3 ، مهر 1396، ، صفحه 51-78

https://doi.org/10.22631/jicr.2017.1490.2196

چکیده
  پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است که شش رمان معاصر فارسی در بازۀ زمانی پیش و پس از انقلاب اسلامی چه تصویری از الگوی روابط بین نسلی را در خانواۀ ایرانی ترسیم کرده است و در این زمان چه تغییری در روایت رمان­ها از مناسبات نسلی درون خانواده ایجاد شده است. بنابراین، ادبیات داستانی را به‌مثابة میانجی فهم­مان از تحولات جامعه در این زمینه در ...  بیشتر

جامعه شناسی
مکتب قرآن؛ مؤمنانی در نوستالژی «امت»؛ مطالعه موردیِ کردها در ایران

سارا شریعتی مزینانی؛ سامان ابراهیم زاده

دوره 10، شماره 3 ، مهر 1396، ، صفحه 79-99

https://doi.org/10.22631/jicr.2017.935.1785

چکیده
  مکتب قرآن، اولین و قدیمی­ترین جریان اسلام‌گرای اهل تسنن در ایران، در چهار دهه اخیر به‌لحاظ ساختاری و گفتمانی مراحل گوناگونی را گذرانده است. هدف این مقاله بررسی سازوکارهای اجتماعی مؤثر بر گرایش کردها به مکتب قرآن، در مرحله سوم تطور گفتمانی‌ـ‌ساختاری این جریان ــ از میانه دهه 1370 هجری تا کنون ــ با روش گراوندد تئوری است. بنابر مطالعات ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
بررسی رابطه بین مؤلفه‌های فرهنگی و تعلق ملی در بین شهروندان شهر یزد

مهناز فرهمند؛ مرتضی دامن باغ

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 117-144

https://doi.org/10.22631/ijcr.2017.330

چکیده
  احساس تعلق ملی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی، واژه‌ای کلیدی در فرهنگ ملی است. هرگونه تعریف از جامعه با پذیرش احساس تعلق و تعهد انجام می‌شود و جامعه تا اندازه‌ای به ‌این ‌علت وجود دارد که مردم، احساس مثبتی درباره آن دارند. احساس تعلق ملی، یکی از امور مهم هر جامعه‌ای قلمداد می‌شود و شناخت درست آن و آگاهی کامل مسئولان ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
هویت زنانه در گفتمان پهلوی دوم؛ مطالعه موردی مجله «زن روز» و سخنرانی‌های محمدرضاشاه درباره زنان

مسعود کوثری؛ امیرعلی تفرشی

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 145-175

https://doi.org/10.22631/ijcr.2017.331

چکیده
  چگونه یک ایده شکل می‌گیرد و چگونه یک گفتمانِ به‌حاشیه‌رانده‌شده، برجسته می‌شود؟ این پرسشی ا‌ست که گفتمان‌شناسان در حوزه‌های مختلف، همواره در تلاش برای پاسخ‌گویی به آن هستند. این پاسخ‌گویی همواره نیاز به پُر کردن خلأهای بایگانی گفتمان‌شناسی دارد تا پژوهشگرانی که قصد تحلیل دارند، بتوانند با ارجاع هم‌زمانی یا درزمانی، سیر ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
چهار روز از حیات دانشگاه پس از انقلاب؛ 30 فروردین تا 2 اردیبهشت 1359

محمد رضایی؛ عباس کاظمی؛ حامد طاهری کیا

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1396، ، صفحه 177-200

https://doi.org/10.22631/ijcr.2017.327

چکیده
  در حیات دانشگاه پس از انقلاب اسلامی دوره کوتاه سی‌ام فروردین تا دوم اردیبهشت سال 1359 بزنگاهی مهم و تعیین‌کننده بود. گروه‌های سیاسی فعال در فضای دانشگاه‌ها، به دستور دولت تازه‌تأسیس اسلامی مجبور شدند اتاق‌ها و دفترهایشان را به دولت واگذار کرده و صحن دانشگاه‌ها را ترک کنند. در این چند روز، در شهرهای دانشگاهی درگیری‌های خونینی رخ ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
شناسایی مؤلفه‌های مؤثر بر ارتقای هویت شهر و افزایش حس تعلق شهروندان در طراحی بناهای اداری فرهنگی (مطالعه موردی: شهر رشت)

مهسا صفرنژاد؛ امیررضا کریمی آذر؛ حمزه غلامعلی زاده

دوره 9، شماره 4 ، اسفند 1395، ، صفحه 1-32

https://doi.org/10.22035/ijcr.2017.312

چکیده
  حفظ هویت در طراحی محیط ساخته شده و تجلی آن در بناهای امروزی از مهم­ترین اهداف طراحان است. اما فرآیند جهانی­شدن امکان هویت‌یابی بومی را کاهش داده، موجب بحران هویت و معنا در معماری معاصر شده و پیامدهایی چون عدم تعلق به مکان و کاستی­های روان­شناختی را در پی داشته است.در تحقیق حاضر از روش توصیفی و پیمایشی استفاده شد، که به یافتن ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
بار عاطفی رابطة گردشگران با جامعه میزبان مشهد

حامد بخشی؛ آمنه اخلاقی؛ سیدباقر حسینی؛ سید محمدنقی موسوی

دوره 9، شماره 4 ، اسفند 1395، ، صفحه 33-58

https://doi.org/10.22035/ijcr.2017.313

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف «توصیف بارِ عاطفیِ رابطة گردشگران با جامعة میزبان مشهد» و با استفاده از روش تحلیل ثانویه انجام شده است. داده‌های این پژوهش از پیمایش «بررسی نگرش زائران به مردم و خدمات‌رسانان در شهر مشهد» اخذ شده است. با استفاده از ادبیات موجود در روان‌شناسی و جامعه‌شناسی احساسات، به‌ویژه دسته‌بندی احساسات پلاچیک ...  بیشتر

جامعه شناسی
بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راه‌کارهای مقابله با آن

وجیهه جوانی؛ مجتبی امیری

دوره 9، شماره 4 ، اسفند 1395، ، صفحه 115-132

https://doi.org/10.22035/ijcr.2017.316

چکیده
  حجاب و پوشش یکی از بایدها و هنجارهای فرهنگ دینی و بومی ما و از سوی دیگر، یکی از مهم‌‌ترین جنبه‌‌های جنگ نرم دشمنان انقلاب اسلامی است. مسئلة بدحجابی بدون شک یکی از پیامدهای تهاجم فرهنگی است و نگرش سطحی و مقطعی به این مسئله، شناخت لازم و درک صحیح برای برنامه‌ریزی‌های فرهنگی کارا و اثربخش را ممکن نمی‌سازد. بنابراین هدف پژوهش حاضر، ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
فهم زمانی و تجربه حل مسأله؛ نمونه موردی «پلیس نامحسوس»

امیر خراسانی؛ محمدسعید ذکایی

دوره 9، شماره 4 ، اسفند 1395، ، صفحه 133-163

https://doi.org/10.22035/ijcr.2017.317

چکیده
  در پژوهش پیش‌روبه نسبت فهم زمانی کنشگران و شیوة حل مسئله دریک وضعیت بغرنج می‌پردازیم. در این مسیر با بررسی تعدادی ازفیلم‌های برنامة «پلیس نامحسوس»، به شیوة حل مسئلةرانندگان توجه می‌کنیم. در این مطالعه با استفاده از رویکرد مردم‌روش‌شناسی و با تکنیک تحلیل گفتگو به نظم نهادی اندرکنش‌ها در موقعیت این فیلم‌ها پرداخته‌ایم و ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
نسبت مرگ و دین در نمایشنامه های فرهنگی مرگ و مردن در بین نمونه ای از ساکنین شهر تهران

سارا مزینانی شریعتی؛ رضا تسلیمی طهرانی

دوره 9، شماره 3 ، آذر 1395، ، صفحه 91-117

https://doi.org/10.22035/ijcr.2016.322

چکیده
  نوشتار حاضر در صدد دست‌یابی به دیدگاه­ها و تفکرات افراد معمولی ساکن شهر تهران در مورد مرگ و مردن و تشخیص نسبت مرگ و دین در بین آنهاست. در تحقیق حاضر پس از مرور مختصر دیدگاه­های نظری، با استفاده از روش نظریة مبنایی و تکنیک مصاحبه نیمه‌ساختاریافته دیدگاه­های مصاجبه شوندگان در 9 نمایشنامه فرهنگی متمایز مرگ و مردن (نمایشنامه‌های: ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
بازسازی شهری، تصویر تهران و تجربه بیگانگی

سمیه شالچی؛ مرضیه شجاعی؛ حمیدرضا فرهنگی

دوره 9، شماره 1 ، خرداد 1395، ، صفحه 1-32

چکیده
  آن‌چه ما را متعلق به شهر می‌کند، تصویری است که از آن در ذهن داریم. «تهران» سال‌هاست در حال تخریب و بازسازی کالبد خویش است. کالبدی که هویت جدید، روابطی جدید و مناسبات نوینی را طلب می‌کند. اما تصویر ذهنی ساکنین از این کالبد در حال ساخته شدن و تغییر چیست؟ این تصویر چه الگوهای ارتباطی با شهر را برای ساکنین شکل می‌دهد؟ این مقاله با ...  بیشتر

مطالعات فرهنگی
عشّاق و شهر مطالعه‌ای درباره جوانان و فضاهای عمومی‌‌ در شهر رشت

فردین علیخواه؛ معصومه شادمنفعت

دوره 9، شماره 1 ، خرداد 1395، ، صفحه 149-176

https://doi.org/10.22035/ijcr.2016.303

چکیده
  در بین اندیشمندان شهری، به نحوة مواجهة گروه‌های اجتماعی مختلف با فضاهای عمومی‌ ‌شهری توجه زیادی وجود داشته است که در بین این گروه‌های اجتماعی جوانان از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند، چرا که آنان حضور ملموسی در فضاهای عمومی ‌‌شهر دارند و حیات اجتماعی شهر نیز از حضور آنان تأثیر می‌پذیرد. این مقاله به بررسی استفاده‌های جوانان از فضاهای ...  بیشتر